TỪ ĐIỂN

Tra theo từ điển:


LỊCH

DỰ BÁO TÌNH HÌNH SINH VẬT GÂY HẠI CÂY TRỒNG VỤ ĐÔNG XUÂN 2017-2018

Phòng BVTV | 1479 lần xem | 0 bình luận

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Trung ương, chế độ thời tiết, khí hậu nước ta trong những tháng cuối năm 2017, đầu năm 2018 là khả năng xảy ra khoảng 4-5 cơn bão, áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động trên Biển Đông, trong đó khoảng 1-2 cơn bão, ATNĐ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực Trung Bộ và Nam Bộ. Tổng lượng mưa toàn bộ vụ Đông Xuân 2017-2018 phổ biến ở mức xấp xỉ và cao hơn so với trung bình nhiều năm. Bởi vậy, đầu vụ mưa kéo dài, gây úng ngập cục bộ, nông dân thường phải sạ lại nhiều lần. Đến giữa vụ trời lạnh, âm u, có sương buổi sáng; cuối vụ trời nắng ấm tạo điều kiện thuận lợi cho một số sinh vật gây  hại phát triển, nhất là trên những chân ruộng gieo trồng giống nhiễm sâu bệnh, mật độ gieo trồng dày, bón phân không cân đối, thâm canh không hợp lý. Do vậy, hầu hết các loại cây trồng trong vụ Đông Xuân đều có nguy cơ bị dịch hại tấn công; nhất là lúa, rau màu và cây công nghiệp.

Căn cứ tình hình thời tiết khí hậu, cơ cấu giống cây trồng, thời vụ gieo trồng và quy luật phát sinh sinh vật gây hại trong vụ Đông Xuân qua các năm, cũng như kết quả điều tra sinh vật gây hại trong thời gian vừa qua; Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật dự báo những đối tượng sinh vật gây hại chính trong vụ Đông Xuân 2017 - 2018.

I. Cây lúa

Theo kế hoạch, toàn tỉnh có tổng diện tích gieo sạ khoảng 26.400 ha; lịch thời vụ chính từ 20/12/2017 - 10/01/2018, trà sớm có thể được gieo sạ từ cuối tháng 11 đến đầu tháng 12/2017 và trà muộn có thể kéo dài đến hết tháng 01/2018; với bộ giống chủ lực là PY2, PY1, ĐV108, ML48, ML 213, TBR 36, TH3-3; các giống bổ sung: ANS1, TH41, OM4900, OM6976, OM 2695-2, Đài Thơm 8.

 Với điều kiện như vậy, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật dự báo một số đối tượng sinh vật gây hại chính có khả năng phát sinh gây hại như sau:

1. Chuột hại

Chuột là đối tượng gây hại thường xuyên trên đồng ruộng và rất khó phòng trừ. Chuột tập trung phá hại mạnh khi bắt đầu gieo sạ, chúng cắn mạ lúa và cây con làm giảm mật độ lúa.

Vì vậy việc tổ chức ra quân diệt chuột trước khi gieo sạ vụ Đông Xuân rất quan trọng. Cần phát động nông dân tích cực tham gia diệt chuột đồng loạt, liên tục cả vụ bằng nhiều biện pháp, chú trọng biện pháp đặt bả, thuốc sinh học và bẫy bán nguyệt. Tập trung các giai đoạn diệt chuột sau:

- Giai đoạn trước khi gieo sạ: Cần ra quân diệt chuột tập trung, đồng loạt từ 2- 3 lần. Giai đoạn này diệt chuột có hiệu quả, huy động được lực lượng lớn và áp dụng được nhiều biện pháp. Coi trọng biện pháp thủ công đào bắt chuột ở hang, kết hợp sử dụng chà di, đổ nước, xông hơi hang, chó săn bắt chuột…

- Giai đoạn làm đất lần cuối trước khi gieo sạ: Đây là thời điểm diệt chuột có kết quả cao vì ruộng chưa có lúa, chuột thiếu thức ăn. Khuyến khích sử dụng các biện pháp đánh bã thuốc sinh học, làm bẫy cây trồng.

- Giai đoạn lúa đẻ nhánh đến trỗ: Lúa còn nhỏ diệt chuột có hiệu quả hơn lúa lớn.  Sử dụng nhiều biện pháp diệt chuột như bẫy hàng rào, bẫy bán nguyệt, dùng đèn soi đuổi bắt, nôm chụp kết hợp với đánh bả bằng thuốc sinh học và hóa học.

2. Ốc bươu vàng

Trong năm qua, ốc bươu vàng (OBV) xuất hiện và gây hại diện tích 16ha ở giai đoạn lúa mạ - đẻ nhánh, TLH 5-7%dảnh tại huyện Đông Hòa, Đồng Xuân, Sơn Hòa, Tây Hòa, Tuy An và TP Tuy Hòa. Tuy nhiên theo dự báo, trong thời gian đầu của vụ Đông Xuân, OBV cũng sẽ tiếp tục gây hại lúa mới gieo sạ. Do đó, đề nghị các địa phương cần tập trung theo dõi diễn biến OBV và hướng dẫn nông dân phòng trừ đúng biện pháp kỹ thuật. Với OBV, biện pháp thu gom trứng và ốc non vẫn là hiệu quả nhất. Nghiêm cấm việc nhân nuôi OBV.

3. Sâu năn

 Là đối tượng nguy hiểm cho lúa Đông Xuân. Sự phát sinh, phát triển của sâu năn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như nhiệt độ, ẩm độ, thời vụ gieo sạ, giai đoạn sinh trưởng cây lúa…. Giai đoạn mạ, lúa  nhỏ hơn 35 ngày tuổi, nếu gặp lứa muỗi năn ra rộ kết hợp với mưa lạnh kéo dài, có sương buổi sáng… sâu năn dễ phát sinh thành dịch. Các đợt muỗi năn trong vụ Đông Xuân là:

- Đợt 1: Từ giữa – 20/11, gây hại trên lúa vụ Mùa.

- Đợt 2: Từ giữa tháng 12 đến đầu tháng 1, gây hại trên lúa đẻ nhánh trà đầu.

- Đợt 3: Từ 20/1 đến đầu tháng 2, gây hại trên lúa giai đoạn đẻ nhánh (Nguy hiểm nhất. Thông thường, những diện tích sạ muộn sau 15/1 thường bị sâu năn của lứa muỗi đợt này gây hại).

- Đợt 4: Từ 20/2 đến đầu tháng 3, gây hại chủ yếu trên lúa trà muộn và những diện tích sạ lại. 

Xác định thời vụ gieo sạ thích hợp và sạ tập trung là biện pháp tốt nhất để phòng trừ sâu năn. Các địa phương (nhất là những vùng thường bị sâu năn gây hại) cần theo dõi chặt chẽ thời gian ra rộ của từng lứa muỗi qua hệ thống bẫy đèn để  hướng dẫn, tổ chức phòng trừ khi cần thiết. Chú ý: Sau 35 ngày tuổi, lúa thường không bị sâu năn gây hại trên dảnh hữu hiệu.

4. Rầy nâu, rầy lưng trắng

 Theo dự báo, vụ ĐX 2017-2018, khả năng nông dân vẫn tiếp tục gieo sạ nhiều giống nhiễm rầy nâu như: TBR 1, KD 18, OM2695-2, ĐV 108, …. Do đó, việc rầy nâu và rầy lưng trắng gây hại là không thể tránh khỏi. Rầy nâu thường phát sinh gây hại khi lúa khoảng 40 ngày tuổi, và trước đó là sự xuất hiện của rầy lưng trằng khi lúa khoảng 20 ngày tuổi. Để hạn chế tác hại của rầy nâu và rầy lưng trắng, các địa phương cần tích cực ngăn ngừa sự phát sinh của rầy bằng các biện pháp sau:

- Vệ sinh đồng ruộng, làm đất kỹ.

- Gieo sạ đúng thời vụ và tập trung.

- Khuyến khích ND sạ giống xác nhận, sạ hàng, sạ thưa  (100 – 120 kg/ha).

- Hạn chế sử dụng các giống đã ghi nhận nhiễm rầy. 

- Bón phân NPK cân đối hợp lý, nên bón lót phân chuồng.

- Hạn chế sử dụng thuốc BVTV vì dễ gây hiện tượng bộc phát rầy nâu. Khi cần thiết, nên tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi phun thuốc BVTV.

- Theo dõi lượng rầy nâu vào đèn và hướng di chuyển của rầy để làm cơ sở cho việc tổ chức phòng trừ.

5. Bệnh đạo ôn

 Thời tiết vụ Đông Xuân trong thời gian trước và sau tết Nguyên Đán thường âm u, có mưa phùn, đêm và sáng sớm có sương. Thời điểm này lúa đang trong giai đoạn đẻ nhánh - ôm đòng, phát triển nhanh thân lá, là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh, phát triển. Bệnh thường nặng trên những ruộng sạ dày, bón thừa đạm và sạ các giống nhiễm như  ML202, ML68, ML48,  IR17494, ML213, OM 3536, OM 1490, MTL 250,... 

Các đợt gây hại chính của bệnh đạo ôn trong vụ Đông Xuân là:

- Đợt 1: Cuối tháng 1 đến đầu tháng 2, gây hại nhẹ trên lá lúa trà sớm giai đoạn đẻ nhánh và đứng cái.

- Đợt 2: Giữa đến cuối tháng 2, gây hại các trà lúa từ giai đoạn đòng trỗ, chủ yếu trên lá và cổ bông.

- Đợt 3: Trong tháng 3, gây hại ở trà lúa muộn.

Để hạn chế bệnh đạo ôn, các địa phương cần khuyến cáo ND gieo sạ giống ít nhiễm bệnh, sạ thưa, sạ hàng và bón phân cân đối, không để thừa đạm; thường xuyên điều tra đồng ruộng để kịp thời phát hiện và tổ chức phòng trừ bằng thuốc đặc hiệu.

6. Bệnh khô vằn

Thời tiết nắng mưa xen kẽ là điều kiện rất thích hợp cho bệnh khô vằn phát sinh phát triển, đặc biệt là trên những chân ruộng sạ dày, bón phân không cân đối, thừa đạm, gieo sạ dày. Bệnh thường xuất hiện gây hại khi lúa giai đoạn dòng trỗ.

7. Bệnh thối thân

 Đây là bệnh phổ biến và gây hại nghiêm trọng trên cây lúa trong thời gian gần đây. Hạch nấm gây bệnh có thể tồn tại trong gốc rạ, trong ruộng, trong đất từ vài tháng đến một năm và lây lan từ vụ này sang vụ khác. Những diện tích bón nhiều phân đạm, sạ dày, đất bị yếm khí bệnh thường phát sinh gây hại nặng. Bệnh gây hại từ giai đọan đẻ nhánh nhưng nặng nhất từ làm đòng đến sau trổ - chín, làm thất thu năng suất nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời.

 Ngoài ra một số đối tượng gây hại khác như: Bọ trĩ, sâu keo, đục thân, sâu cuốn lá nhỏ, bệnh lem thối hạt,… cũng sẽ phát sinh gây hại cho lúa vụ ĐX; chúng sẽ gây hại nặng ở những ruộng sạ dày và bón phân không cân đối. Do đó, cần có chế độ canh tác phù hợp và chăm sóc tốt, hạn chế sử dụng thuốc BVTV, chỉ sử dụng khi thật cần thiết nhằm tránh bộc phát sâu bệnh hại.

Để chủ động phòng trừ các đối tượng dịch hại một cách có hiệu quả, bền vững và an toàn cho môi trường và sức khỏe con người, các địa phương cần khuyến cáo nông dân thực hiện các biện pháp sau:

   - Vệ sinh đồng ruộng dọn sạch tàn dư cây trồng và cỏ dại, làm đất kỹ.

   - Gieo sạ đúng thời vụ và tập trung.

   - Không hoặc hạn chế sử dụng các giống ghi nhận đã nhiễm rầy nâu, đạo ôn, thối thân nặng, nên sạ giống cấp xác nhận 1 và 2. 

   - Khuyến khích ND sạ hàng, sạ thưa với lượng giống 100 – 120 kg/ha.

   - Bón phân đủ và cân đối N-P-K, nên bón lót phân chuồng, bổ sung phân vi lượng cho cây lúa, bón thêm vôi ở chân ruộng chua phèn.

   - Quản lý dịch hại theo IPM, tránh sử dụng thuốc BVTV không cần thiết vì dễ gây hiện tượng bộc phát dịch hại không kiểm soát được.

II. Cây rau, đậu

Trong vụ Đông Xuân, nông dân thường trồng nhiều rau đậu để cung ứng cho thị trường. Điều kiện thời tiết vụ Đông Xuân rất phù hợp cho các loại sâu bệnh hại phát triển như: Sâu tơ, sâu xanh, sâu khoang, bọ nhảy, bọ trĩ,… trên các loại rau ăn lá và sâu vẽ bùa, dòi đục lá,… trên cây họ đậu. Ngoài ra còn có các bệnh nguy hiểm như: Sương mai, thán thư, đốm lá, thối thân, thối gốc,… cũng gây hại phổ biến trên cây rau đậu.

Cần hướng dẫn ND thực hiện giải pháp IPM để bảo vệ cây trồng, khuyến khích ND sử dụng các thuốc BVTV trong danh mục sử dụng cho cây rau, chú trọng dùng thuốc trừ sâu sinh học: Bacillus thuringiensis (Delfin, Vi – BT), Abamectin (Tập Kỳ, Vibamec,…). Tuân thủ thời gian cách ly để bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng trong dịp tết. ND trồng rau cần thực hiện việc trồng rau theo VietGAP để bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Chú ý đất trồng đậu phải thoát nước tốt tạo sự thông thóang cho bộ rễ, làm cỏ và bón phân cân đối theo quy trình của từng loại cây để hạn chế sâu bệnh và cho năng suất cao.

III. Cây công nghiệp

1. Cây mía: Bệnh trắng lá mía do Phytoplasma tiếp tục phát sinh giai đoạn đẻ nhánh vào tháng 3 đến tháng 5/2018 ở một số vùng mía đã từng bị nhiễm bệnh. Sâu đục thân, bệnh than, rượu lá, đỏ bẹ lá… tiếp tục phát sinh gây hại rải rác. Chú ý theo dõi bọ phấn trắng mía ở các địa phương để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

2. Cây sắn: Trong điều kiện nắng hạn, rệp sáp bột hồng xuất hiện và gây hại trên sắn niên vụ 2017 - 2018. Cần tập trung điều tra quản lý và tiêu hủy kịp thời tránh lây lan ra diện rộng trên cây sắn niên vụ 2017 - 2018. Chú ý theo dõi nhện đỏ, bệnh chổi rồng và tăng cường điều tra phát hiện bệnh khảm lá sắn.  

3. Cây tiêu: Cuối năm 2017, tổng lượng mưa phổ biến ở mức xấp xỉ và cao hơn so với trung bình nhiều năm sẽ ảnh hưởng đến những vườn hồ tiêu không có hệ thống thoát nước hoặc hệ thống thoát nước kém, làm cho vườn tiêu bị úng nước liên tục trong nhiều ngày, cây tiêu bị thối rễ và tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập gây hại làm cây tiêu bị chết (do bị bệnh chết nhanh Phytophthora sp) hoặc bị vàng lá hàng loạt (do bệnh chết chậm Pythium sp và Fusarium sp).

Để phòng chống bệnh ngay khi mới trồng, đảm bảo sản xuất hồ tiêu an toàn và bền vững, cần tập trung hướng dẫn người dân thiết kế hệ thống thoát nước trong mùa mưa và xử lý nguồn bệnh theo “Quy trình Kỹ thuật quản lý bệnh chết nhanh, chết chậm hại hồ tiêu” của Cục Bảo vệ thực vật ban hành ngày 08 tháng 8 năm 2016.

4. Cây dừa: Bọ dừa vẫn tiếp tục gây hại, nặng nhất vào các tháng mùa khô nóng, cần tích cực phòng trừ bằng nhiều biện pháp, tăng cường nhân thả ong ký sinh. Tiếp tục theo dõi bọ vòi voi, sâu cắn lá dừa, đuông, kiến vương, bệnh thối đọt,… đưa ra biện pháp phòng trừ thích hợp ở những vùng dừa bị nhiễm.

 Để bảo vệ an toàn sâu bệnh cho cây trồng vụ Đông Xuân 2017-2018, các địa phương cần thăm đồng thường xuyên, điều tra phát hiện sâu bệnh kịp thời, thông báo tình hình dịch hại cho Trạm Trồng trọt và BVTV, đề ra các biện pháp phòng trừ sát thực tế nhằm giúp nông dân sản xuất đạt hiệu quả cao nhất./.

                                                                       

Nơi nhận:

- Cục BVTV;

- Trung tâm BVTV MT;        

- Sở NN & PTNT;

- Phòng NN/Kinh tế các huyện, TP,TX;

- Trạm TT-BVTV;

- Báo PY, Đài PTP;  

- Lưu: VP, BVTV.

KT. CHI CỤC TRƯỞNG

PHÓ CHI CỤC TRƯỞNG

(đã ký)

 

 

Đặng Văn Mạnh

 

 

Gửi bình luận

Vui lòng đợi ...