TỪ ĐIỂN

Tra theo từ điển:


LỊCH

Dự báo tình hình sinh vật gây hại cây trồng vụ Đông Xuân 2020 - 2021

Admin Lanh Đa | 164 lần xem | 0 bình luận

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Quốc gia thì hiện tượng La Nina sẽ tiếp tục duy trì từ nay cho tới những tháng đầu năm 2021. Đến hết năm 2020 số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên khu vực Biển Đông còn có khả năng xuất hiện khoảng 1-2 cơn và có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, tập trung nhiều ở khu vực Trung Bộ và phía Nam.

Từ tháng 01 đến tháng 5/2021, mực nước trên các sông ở Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên xuống dần. Tổng lượng dòng chảy trên các sông phổ biến thấp hơn TBNN cùng kỳ từ 10-30%, một số sông thấp hơn trên 40%. Do đó, cần sử dụng nước và tích nước hợp lý nhằm phục vụ sản xuất vụ Đông Xuân 2020-2021 đạt kết quả thắng lợi.

I. ĐỐI VỚI CÂY LÚA

1. Thời vụ và cơ cấu giống gieo sạ

Dự kiến toàn tỉnh có tổng diện tích lúa gieo sạ trên 26.500 ha, lịch thời vụ gieo sạ, khu vực chủ động tưới trong hệ thống thuỷ nông các hồ đập, tập trung gieo sạ từ ngày 20/12/2020 đến 10/01/2021. Các khu vực cao, ngoài hệ thống thuỷ nông các hồ đập có thể tiến hành gieo sạ từ đầu tháng 12. Các vùng trũng thấp, cuối nguồn nước khuyến cáo lịch gieo sạ từ ngày 1-10/1/2021 để tránh lũ lụt, ngập úng gây hư hại, mất giống.

Trên đây là khung thời vụ gieo sạ khuyến cáo chung cho toàn tỉnh; tuy nhiên, tuỳ thuộc vào điều kiện thời tiết, địa hình cụ thể mà các địa phương, cơ sở sản xuất bố trí thời vụ gieo sạ cho phù hợp với tình hình thực tế.

Bộ giống lúa gieo sạ, giống chủ lực: PY2, ĐV108, ML48, ML213, ML49; Giống lúa bổ sung: OM6976,  Đài Thơm 8,  HT1, OM2695-2, CH133, TBR1, BC15, Thiên Hương 6 (QNg6), An Sinh 1399 (ANS1), TH3-3,…

2. Một số biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp trên cây lúa

Để chủ động phòng trừ các đối tượng sinh vật hại một cách có hiệu quả, bền vững và an toàn cho môi trường và sức khỏe con người; các cơ quan, đơn vị và địa phương cần khuyến cáo nông dân thực hiện các biện pháp sau:

- Vệ sinh đồng ruộng dọn sạch tàn dư cây trồng và cỏ dại, làm đất kỹ.

- Gieo sạ đúng thời vụ và tập trung.

- Không sử dụng hoặc hạn chế dùng các giống lúa bị nhiễm sâu, bệnh nặng.

- Khuyến khích nông dân sạ hàng, sạ thưa với lượng giống 60 – 100 kg/ha; sử dụng giống đạt tiêu chuẩn cấp xác nhận để gieo sạ. 

- Bón phân N- P- K cân đối, hợp lý; nên bón lót phân hữu cơ, vi sinh; bón bổ sung phân vi lượng, cần bón thêm vôi ở chân ruộng chua phèn.

- Hạn chế sử dụng thuốc BVTV khi không cần thiết vì dễ gây hiện tượng bộc phát dịch hại khó kiểm soát. Khi cần thiết phải phun thì nên tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng.

- Theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết khí hậu, giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây lúa và các đối tượng sinh vật hại để chủ động quản lý và phòng trừ kịp thời, hiệu quả.

3. Một số đối tượng gây hại chính

3.1. Chuột hại                                       

Chuột là đối tượng gây hại thường xuyên trên đồng ruộng và rất khó phòng trừ. Chuột tập trung phá hại mạnh khi bắt đầu gieo sạ, chúng ăn mầm lúa và cây con làm giảm mật độ lúa.

Vì vậy việc tổ chức ra quân diệt chuột trước khi gieo sạ rất quan trọng. Cần phát động nông dân tích cực tham gia diệt chuột đồng loạt, liên tục cả vụ bằng nhiều biện pháp, chú trọng biện pháp đặt bả bằng thuốc sinh học và bẫy bán nguyệt. Tập trung các giai đoạn diệt chuột sau:

- Giai đoạn trước khi gieo sạ: Cần ra quân diệt chuột tập trung, đồng loạt từ 2- 3 lần. Giai đoạn này diệt chuột có hiệu quả, huy động được lực lượng lớn và áp dụng được nhiều biện pháp. Coi trọng biện pháp thủ công đào bắt chuột ở hang, kết hợp sử dụng chà di, đổ nước, xông hơi hang, chó săn bắt chuột…

- Giai đoạn làm đất lần cuối trước khi gieo sạ: Đây là thời điểm diệt chuột có hiệu quả cao vì ruộng chưa có lúa, chuột thiếu thức ăn. Khuyến khích sử dụng các biện pháp đánh bã thuốc sinh học, làm bẫy cây trồng.

- Giai đoạn lúa đẻ nhánh đến trỗ: Lúa còn nhỏ diệt chuột có hiệu quả hơn lúa lớn. Sử dụng nhiều biện pháp diệt chuột như bẫy hàng rào, bẫy bán nguyệt, dùng đèn soi đuổi bắt, nôm chụp kết hợp với đánh bả bằng thuốc sinh học và hóa học.

* Lưu ý: Không sử dụng điện để diệt chuột vì gây nguy hiểm đến tính mạng con người.

3.2. Ốc bươu vàng

Ốc bươu vàng (OBV) là một trong những đối tượng xuất hiện và gây hại nặng ở giai đoạn mạ - đẻ nhánh của cây lúa, trong năm qua OBV gây hại hầu hết các huyện, thị xã, thành phố tỷ lệ hại (TLH) 5-15%. Cũng trong thời gian qua do mưa lũ nhiều nên OBV lây lan rộng theo nguồn nước, do đó nhiều khả năng trong thời gian đầu của vụ Đông Xuân 2020 - 2021, OBV có khả năng gây hại nặng. Do đó, các cơ quan, đơn vị và địa phương cần tập trung theo dõi diễn biến OBV và hướng dẫn nông dân phòng trừ đúng biện pháp kỹ thuật. Với OBV, biện pháp thu gom trứng và ốc non có hiệu quả cao. Cần vận động, tuyên truyền người dân không được nhân nuôi, trong quá trình vận chuyển OBV để làm thức ăn cho thủy sản tuyệt đối không để OBV phát tán ra ngoài.

3.3. Sâu năn

Là đối tượng gây hại nguy hiểm cho lúa Đông Xuân. Sự phát sinh, phát triển của sâu năn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như  nhiệt độ, ẩm độ, lịch thời vụ, giai đoạn sinh trưởng cây lúa…. Giai đoạn mạ, cây lúa dưới 35 ngày tuổi, nếu gặp lứa muỗi năn ra rộ kết hợp với mưa lạnh kéo dài, có sương vào buổi sáng sâu năn dễ phát sinh thành dịch. Các đợt muỗi năn có thể phát sinh gây hại lúa trong vụ Đông Xuân là:

- Đợt 1: Từ khoảng giữa tháng 11 gây hại trên lúa vụ Mùa.

- Đợt 2: Từ giữa tháng 12 đến đầu tháng 1, gây hại trên lúa đẻ nhánh trà đầu.

- Đợt 3: Từ 20/1 đến đầu tháng 2, gây hại trên lúa giai đoạn đẻ nhánh (Nguy hiểm nhất. Thông thường, những diện tích sạ muộn sau 15/1 thường bị sâu năn của lứa muỗi đợt này gây hại).

- Đợt 4: Từ 20/2 đến đầu tháng 3, gây hại chủ yếu trên lúa trà muộn và những diện tích sạ lại. 

Xác định thời vụ gieo sạ thích hợp và sạ tập trung là biện pháp tốt nhất để phòng trừ sâu năn. Các địa phương (nhất là những vùng thường bị sâu năn gây hại) cần theo dõi chặt chẽ thời gian ra rộ của từng lứa muỗi qua hệ thống bẫy đèn để  hướng dẫn, tổ chức phòng trừ khi cần thiết. Chú ý: Sâu năn ít gây hại khi lúa sau 35 ngày tuổi trên dảnh hữu hiệu.

3.4. Rầy nâu, rầy lưng trắng 

Vụ ĐX 2020-2021, nông dân vẫn tiếp tục gieo sạ nhiều giống nhiễm rầy nâu (TBR 1, CH133, OM2695-2, ĐV 108,….), kết hợp với sạ dày, bón phân không cân đối sẽ làm rầy nâu, rầy lưng trắng xuất hiện và gây hại. Rầy nâu thường phát sinh gây hại khi lúa khoảng 40 ngày tuổi, và trước đó là sự xuất hiện của rầy lưng trắng. Để hạn chế tác hại của rầy nâu và rầy lưng trắng, các địa phương cần tích cực ngăn ngừa sự phát sinh của rầy bằng các biện pháp ở mục I.2 nêu trên và theo dõi lượng rầy nâu vào đèn và hướng di chuyển của rầy để làm cơ sở cho việc tổ chức phòng trừ.

3.5. Bệnh đạo ôn

Đạo ôn là bệnh chủ lực, nguy hiểm trong vụ Đông Xuân. Thời tiết vụ Đông Xuân trong thời gian trước và sau tết Nguyên Đán thường âm u, có mưa phùn, đêm và sáng sớm có sương. Thời điểm này nông dân thường bón thừa đạm, lúa đang trong giai đoạn đẻ nhánh - đòng, phát triển nhanh thân lá, là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh, phát triển mạnh và gây hại. Bệnh thường gây hại nặng trên những ruộng sạ dày, bón thừa đạm và sạ các giống nhiễm như: ML48, Đài thơm 8, ML213, OM 6976, OM 2695-2,... 

Các đợt gây hại chính của bệnh đạo ôn trong vụ Đông Xuân là:

- Đợt 1: Cuối tháng 1 đến đầu tháng 2, gây hại nhẹ trên lá lúa trà sớm giai đoạn đẻ nhánh - đòng.

- Đợt 2: Giữa đến cuối tháng 2, gây hại các trà lúa từ giai đoạn đòng - trỗ, chủ yếu trên lá và cổ bông.

- Đợt 3: Trong tháng 3, gây hại ở trà lúa muộn.

  Để hạn chế bệnh đạo ôn, các địa phương cần khuyến cáo nông dân gieo sạ giống chống chịu bệnh, sạ hàng, sạ thưa hợp lý và bón phân cân đối; thường xuyên điều tra đồng ruộng để kịp thời phát hiện và tổ chức phòng trừ bằng thuốc đặc hiệu.

3.6. Bệnh khô vằn, thối thân

Thời tiết nắng mưa xen kẽ là điều kiện rất thích hợp cho bệnh khô vằn phát sinh phát triển, đặc biệt là trên những chân ruộng sạ dày, bón phân không cân đối, thừa đạm. Bệnh thường xuất hiện gây hại khi lúa giai đoạn đòng - trỗ. Bệnh gây hại nặng sẽ làm giảm năng suất nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời.

Ngoài ra, bọ trĩ, sâu keo, đục thân, sâu cuốn lá nhỏ, bệnh lem thối hạt… cũng sẽ phát sinh gây hại cho lúa vụ Đông Xuân; chúng sẽ gây hại nặng ở những ruộng sạ dày và bón phân không cân đối. Do đó, cần có chế độ canh tác phù hợp và chăm sóc tốt, hạn chế sử dụng thuốc BVTV, chỉ sử dụng khi thật cần thiết nhằm tránh bộc phát sâu bệnh hại.

II. ĐỐI VỚI CÁC CÂY TRỒNG KHÁC

1. Cây mía: Sâu đục thân, xén tóc hại mía, bệnh than, bệnh thối đỏ thân…  tiếp tục phát sinh gây hại rải rác. Chú ý theo dõi bệnh trắng lá, bệnh héo ngọn mía ở các địa phương để có biện pháp quản lý hiệu quả.

2. Cây sắn: Rệp sáp bột hồng và bệnh khảm lá sắn tiếp tục gây hại ở niên vụ 2020-2021 và niên vụ 2021-2022, tập trung điều tra quản lý và tiêu hủy kịp thời tránh lây lan ra diện rộng. Chủ động theo dõi nhện đỏ hại sắn và bệnh đốm lá để có biện pháp phòng trừ kịp thời. Chú ý quản lý bệnh khảm lá sắn đang có xu hướng gây hại mạnh, những nơi xảy ra bệnh khảm thì áp dụng triệt để theo quy trình phòng trừ do Cục Bảo vệ thực vật ban hành; nghiêm cấm việc mua bán, trồng giống sắn HLS11 theo Chỉ thị số 5957/CT-BNN-BVTV ngày 06/8/2018 của Bộ Nông nghiệp và PTNT và  Chỉ thị số 21/UBND-KT ngày 5/10/2020 của UBND tỉnh Phú Yên.

3. Cây dừa: Bọ dừa vẫn tiếp tục gây hại tại các vùng trồng dừa, thường phát sinh gây hại mạnh trong các tháng 1-5. Cần tích cực phòng trừ bằng nhiều biện pháp, tăng cường nhân thả ong ký sinh. Tiếp tục theo dõi bọ vòi voi, sâu đuông, kiến vương, sâu đục trái non, sâu đầu đen… Đưa ra biện pháp quản lý phù hợp ở những vùng dừa bị nhiễm nặng.

4. Rau các loại: Các đối tượng như: bọ nhảy, sâu xanh, sâu tơ, sâu khoang, bệnh thán thư, đốm lá, sương mai,… gây hại rải rác trên các vùng trồng rau. Cần áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), sản xuất RAT, rau theo hướng GAP, hạn chế sử dụng thuốc BVTV, nên dùng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học để phòng trừ dịch hại.

5. Cây Ngô: Sâu đục thân, sâu keo mùa thu tiếp tục gây hại nặng trên các diện tích trồng ngô, nếu không có biện pháp phòng trừ hiệu quả. Đề ghị các địa phương, hướng dẫn nông dân tiếp tục triển khai thực hiện các Công văn, Chỉ thị do Bộ Nông nghiệp và PTNT, Cục Bảo vệ thực vật, Trung tâm Bảo vệ thực vật miền Trung, UBND tỉnh Phú Yên, Sở Nông nghiệp và PTNT.

Để phòng trừ các đối tượng sinh vật gây hại trên một cách có hiệu quả, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại, đề nghị các cơ quan chức năng và các địa phương cần tổ chức thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi diễn biến của sinh vật gây hại và thời tiết để áp dụng các biện pháp phòng trừ thích hợp. Khuyến cáo nông dân áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM) để ngăn ngừa dịch hại ngay từ đầu vụ./.

CHI CỤC TRỒNG TRỌT VÀ BẢO VỆ THỰC VẬT PHÚ YÊN

Gửi bình luận

Vui lòng đợi ...