TỪ ĐIỂN

Tra theo từ điển:


LỊCH

Dự báo tình hình sinh vật gây hại cây trồng vụ Đông Xuân 2021 - 2022

Admin Lanh Đa | 47 lần xem | 0 bình luận

Theo nhận định tình hình thời tiết của Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn quốc gia vụ Đông Xuân 2021-2022 như sau:

Nhiệt độ tháng 12/2021 trên phạm vi toàn quốc phổ biến ở mức thấp hơn 0,5-l,0°C. Từ tháng 01-3/2022 các tỉnh từ Trung Bộ trở vào phía Nam nhiệt độ trung bình ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm (TBNN). Lượng mưa từ tháng 10-12/2021 phổ biến cao hơn từ 10-40%; Từ tháng 01-3/2022 có xu hướng cao hơn 10-25% so với TBNN có khả năng xuất hiện các đợt mưa trái mùa. Như vậy khả năng vụ Đông Xuân 2021-2022 có mùa mưa kéo dài, nguyên do hiện tượng La Nina từ khoảng tháng 10/2021 và duy trì cường độ yếu cho đến hết năm 2021 với xác suất 70%. Mật độ Bão, ATNĐ hoạt động trên Biển Đông trong những tháng cuối năm nhiều hơn TBNN và tổng lượng mưa ở khu vực Trung Bộ và Tây Nguyên trong những tháng cuối năm ở mức cao hơn đến xấp xỉ TBNN nên việc gieo sạ các trà lúa sớm cần cập nhật thường xuyên bản tin khí hậu, thời tiết để việc gieo sạ được đảm bảo an toàn, tránh trường hợp do mưa lũ gây thiệt hại phải sạ đi, sạ lại nhiều lần và mất giống trong quá trình ngâm ủ không gieo sạ được.

I. ĐỐI VỚI CÂY LÚA

1. Thời vụ và cơ cấu giống gieo sạ

Dự kiến toàn tỉnh có tổng diện tích lúa gieo sạ trên 26.500 ha, lịch thời vụ gieo sạ, khu vực chủ động tưới trong hệ thống thuỷ nông các hồ đập, tập trung gieo sạ từ ngày 20/12/2021 đến 10/01/2022. Các khu vực cao, ngoài hệ thống thuỷ nông các hồ đập thuộc các huyện Đông Hoà, Tuy An, Sơn Hoà, Sông Hinh, Đồng Xuân, Sông Cầu có thể tiến hành gieo sạ từ đầu tháng 12. Các vùng trũng thấp, cuối nguồn nước thuộc huyện Tuy An, TX. Đông Hoà, TP.Tuy Hoà... khuyến cáo lịch gieo sạ từ ngày 01-10/01 để tránh lũ lụt, ngập úng gây hư hại, mất giống. Vùng nước rút quá chậm sau ngày 10/01/2022 có thể gieo mạ để cấy, tranh thủ thời gian và rút ngắn thời gian sinh trưởng, lúa trỗ bông sớm.

Bộ giống lúa gieo sạ, giống chủ lực: ĐV108, ML48, ML213, ML49, OM2695-2; Giống lúa bổ sung: OM6976,  Đài Thơm 8, HT1, OM2695-2, CH133, TBR1, BC15, Thiên Hương 6 (QNg6), TH3-3, An sinh 1399…

2. Một số biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp trên cây lúa

Để chủ động phòng trừ các đối tượng sinh vật hại một cách có hiệu quả, bền vững và an toàn cho môi trường và sức khỏe con người; các cơ quan, đơn vị và địa phương cần khuyến cáo nông dân thực hiện các biện pháp sau:

- Vệ sinh đồng ruộng dọn sạch tàn dư cây trồng và cỏ dại, làm đất kỹ.

- Gieo sạ đúng thời vụ và tập trung.

- Không sử dụng hoặc hạn chế dùng các giống lúa bị nhiễm sâu, bệnh nặng.

- Khuyến khích nông dân sạ hàng, sạ thưa với lượng giống 60 – 100 kg/ha; sử dụng giống đạt tiêu chuẩn cấp xác nhận để gieo sạ. 

- Bón phân N- P- K cân đối, hợp lý; nên bón lót phân hữu cơ, vi sinh; bón bổ sung phân vi lượng, cần bón thêm vôi ở chân ruộng chua phèn.

- Hạn chế sử dụng thuốc BVTV khi không cần thiết vì dễ gây hiện tượng bộc phát dịch hại khó kiểm soát. Khi cần thiết phải phun thì nên tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng.

- Theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết khí hậu, giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây lúa và các đối tượng sinh vật hại để chủ động quản lý và phòng trừ kịp thời, hiệu quả.

3. Một số đối tượng gây hại chính

3.1 Cây lúa

- Chuột hại: Chuột là đối tượng gây hại thường xuyên trên đồng ruộng và rất khó phòng trừ, vì vậy việc tổ chức ra quân diệt chuột trước khi gieo sạ vụ Đông Xuân rất quan trọng. Qua kết quả của việc phát động chiến dịch “Tháng diệt chuột” cho thấy hiệu quả của việc ra quân diệt chuột đồng loạt, thường xuyên trong cả năm bằng nhiều biện pháp, đã góp phần hạn chế đáng kể thiệt hại do chuột gây ra trong sản xuất lúa. Do đó, cần tiếp tục phát động nông dân tích cực tham gia diệt chuột đồng loạt trước khi tiến hành sản xuất vụ Đông Xuân 2021 - 2022 và trong suốt cả vụ bằng nhiều biện pháp (Lưu ý: Không sử dụng điện để diệt chuột)

- Ốc bươu vàng: thường xuất hiện và gây hại trên lúa giai đoạn mạ - đẻ nhánh, rải rác đều ở các huyện, thị xã, thành phố. Trong thời gian đầu của vụ Đông Xuân đến, OBV cũng sẽ gây hại lúa mới gieo sạ. Do đó, cần tập trung theo dõi diễn biến OBV và hướng dẫn nông dân phòng trừ đúng biện pháp kỹ thuật. Với OBV, biện pháp thu gom trứng và ốc non vẫn là hiệu quả nhất. Thường xuyên kiểm tra ngăn chặn việc nhân nuôi OBV làm thức ăn cho chăn nuôi.

- Sâu năn: Là đối tượng nguy hiểm cho lúa Đông Xuân. Qua theo dõi vụ Đông Xuân ở các năm, sự phát sinh, phát triển của sâu năn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như: nhiệt độ, ẩm độ, thời vụ gieo sạ, giai đoạn sinh trưởng cây lúa…. Giai đoạn lúa đẻ nhánh nếu gặp lứa muỗi năn ra rộ kết hợp với mưa lạnh kéo dài, có sương buổi sáng… sâu năn dễ phát sinh thành dịch. Các đợt muỗi năn trong vụ Đông Xuân là:

+ Đợt 1: Từ giữa tháng 11 – 20/11, gây hại trên lúa mùa.

+ Đợt 2: Từ giữa tháng 12 đến đầu tháng 1, gây hại trên lúa đẻ nhánh trà đầu.

+ Đợt 3: Từ 20/1 đến đầu tháng 2, gây hại trên lúa giai đoạn đẻ nhánh (Nguy hiểm nhất. Thông thường, những diện tích sạ muộn sau 15/1 thường bị sâu năn của lứa muỗi đợt này gây hại).

+ Đợt 4: Từ 20/2 đến đầu tháng 3, gây hại chủ yếu trên lúa trà muộn và những diện tích sạ lại. 

Xác định thời vụ gieo sạ thích hợp và sạ tập trung là biện pháp tốt nhất để phòng trừ sâu năn, do đó các địa phương (nhất là những vùng thường bị sâu năn gây hại) cần theo dõi chặt chẽ thời gian ra rộ của từng lứa muỗi qua hệ thống bẫy đèn để hướng dẫn, tổ chức phòng trừ khi cần thiết.

- Rầy nâu, rầy lưng trắng: vụ Đông Xuân 2021-2022 nông dân vẫn tiếp tục gieo sạ nhiều giống qua theo dõi nhiều năm bị nhiễm rầy nâu như: OM2695-2, BĐ250, ĐV108, CH133, TBR1, QN9, PY1, PY 2,…. Do đó, việc rầy nâu và rầy lưng trắng gây hại là không thể tránh khỏi. Để hạn chế tác hại của rầy nâu và rầy lưng trắng cần hạn chế sử dụng giống nhiễm rầy, sạ hàng, sạ thưa, bón phân cân đối, hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu đầu vụ.

- Bệnh đạo ôn: Thời tiết vụ Đông Xuân trong thời gian trước, trong và sau tết Nguyên Đán thường âm u, có mưa phùn, đêm và sáng sớm có sương. Thời điểm này lúa đang trong giai đoạn đẻ nhánh - đòng, phát triển nhanh thân lá, là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn phát sinh, phát triển. Bệnh thường nặng trên những ruộng sạ dày, bón thừa đạm và sạ các giống nhiễm như  ML202, PY1, PY2, ML68, ML48,  ML213, OM 4900, MTL 250, MT10,... 

Các đợt gây hại chính của bệnh đạo ôn trong vụ Đông Xuân là:

+ Đợt 1: Cuối tháng 1 đến đầu tháng 2, gây hại nhẹ trên lá lúa trà sớm giai đoạn đẻ nhánh và đứng cái.

+ Đợt 2: Giữa đến cuối tháng 2, gây hại các trà lúa từ giai đoạn đòng- trỗ, gây hại trên lá và cổ bông.

+ Đợt 3: Trong tháng 3, gây hại trên cổ bông ở trà sớm và chính vụ; trên lá ở trà lúa muộn.

Để hạn chế bệnh đạo ôn, cần thường xuyên kiểm tra đồng ruộng để kịp thời phát hiện kịp thời và tổ chức phòng trừ sớm trong điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển. Cơ cấu giống là biện pháp tốt nhất để hạn chế bệnh, do đó khuyến cáo nông dân gieo sạ giống kháng, giống ít nhiễm bệnh, nên sạ thưa, sạ hàng và bón phân cân đối không bón thừa đạm. Trong trường hợp cần thiết có thể phun các loại thuốc đặc hiệu, ngưng ngay việc bón đạm và giữ nước thường xuyên khi ruộng đã bị bệnh.

- Bệnh đốm sọc vi khuẩn: Bệnh thường phát sinh gây hại nặng trong điều kiện thời tiết đêm và sáng có mưa, se lạnh, ngày nắng, gió mạnh, ruộng bón phân không cân đối… là điều kiện rất thuận lợi cho bệnh phát sinh, phát triển đặc biệt là ruộng bón thừa đạm trên các giống mẫn cảm như Q5, Đài thơm 8, TBR117, TBR225 … Bệnh thường gây hại nặng từ giai đọan cuối đẻ nhánh – trỗ.

- Bệnh khô vằn: Thời tiết nắng, mưa xen kẽ là điều kiện rất thích hợp cho bệnh khô vằn phát sinh phát triển, đặc biệt là trên những chân ruộng sạ dày, bón phân không cân đối, thừa đạm, gieo sạ dày. 

- Bệnh thối thân: Đây là bệnh phổ biến và gây hại nghiêm trọng trên cây lúa trong thời gian gần đây. Hạch nấm gây bệnh có thể tồn tại trong gốc rạ, trong ruộng, trong đất từ vài tháng đến 1 năm và lây lan từ vụ này sang vụ khác. Những diện tích bón nhiều phân đạm, sạ dày, đất bị yếm khí, ruộng trũng bệnh thường phát sinh gây hại nặng. Bệnh gây hại từ giai đọan đẻ nhánh nhưng nặng nhất từ làm đòng đến sau trổ - chín làm thất thu năng suất nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời.

3.2. Cây trồng khác

3.2.1. Cây mía: Sâu đục thân, xén tóc hại mía, bệnh thối đỏ thân, bệnh đốm vòng…  tiếp tục phát sinh gây hại rải rác. Chú ý theo dõi sâu đục thân, bệnh đốm vòng sớm ở các địa phương để có biện pháp quản lý hiệu quả cao hơn.

3.2.2. Cây sắn: Rệp sáp bột hồng và bệnh khảm lá sắn tiếp tục gây hại ở niên vụ 2021-2022 và niên vụ 2022-2023, nên cần tập trung điều tra quản lý và tiêu hủy kịp thời tránh  lây lan ra diện rộng. Chủ động theo dõi nhện đỏ hại sắn và bệnh đốm lá để có biện pháp phòng trừ kịp thời. Chú ý quản lý bệnh khảm lá sắn đang có xu hướng gây hại mạnh, những nơi xảy ra bệnh khảm thì áp dụng triệt để theo quy trình phòng trừ do Cục Bảo vệ thực vật ban hành; nghiêm cấm việc mua bán, trồng giống sắn HLS11 theo Chỉ thị số 5957/CT-BNN-BVTV ngày 06/8/2018 của Bộ Nông nghiệp và PTNT và  Công văn số 4959/UBND-KT ngày 31/8/2018 của UBND tỉnh Phú Yên.

3.2.3. Cây dừa: Bọ dừa tiếp tục gây hại tại các vùng trồng dừa, thường phát sinh gây hại mạnh trong các tháng 1-5. Cần tích cực phòng trừ bằng nhiều biện pháp, tăng cường nhân thả ong ký sinh. Tiếp tục theo dõi bọ vòi voi, sâu đuông, kiến vương, sâu đục trái non… Đưa ra biện pháp quản lý phù hợp ở những vùng dừa bị nhiễm nặng.

3.2.4. Rau các loại: Các đối tượng như: bọ nhảy, sâu xanh, sâu tơ, sâu khoang, bệnh thán thư, đốm lá, sương mai,… gây hại rải rác trên các vùng trồng rau. Cần áp dụng biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), sản xuất RAT, rau theo hướng GAP, hạn chế sử dụng thuốc BVTV, nên dùng các loại thuốc có nguồn gốc sinh học để phòng trừ dịch hại.

3.2.5. Đậu các loại: Các đối tượng như bệnh lở cổ rễ, sâu khoang, sâu đục trái… gây hại.

3.2.6. Cây ngô: sâu đục thân, sâu keo mùa thu tiếp tục gây hại trên các diện tích trồng ngô. Đề ghị các địa phương, tiếp tục hướng dẫn nông dân triển khai thực hiện các biện pháp phòng trừ theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn

Để phòng trừ các đối tượng sinh vật gây hại trên một cách có hiệu quả, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại, đề nghị các cơ quan chức năng và các địa phương cần tổ chức thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi diễn biến của sinh vật gây hại và thời tiết để áp dụng các biện pháp phòng trừ thích hợp. Khuyến cáo nông dân áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp (IPM) để ngăn ngừa dịch hại ngay từ đầu vụ./.

CHI CỤC TRỒNG TRỌT VÀ BẢO VỆ THỰC VẬT

Gửi bình luận

Vui lòng đợi ...