TỪ ĐIỂN

Tra theo từ điển:


LỊCH

DỰ BÁO TÌNH HÌNH SINH VẬT GÂY HẠI CÂY TRỒNG VỤ HÈ THU 2018

Phòng BVTV | 62 lần xem | 1 Đính kèm | 0 bình luận

I. Cây lúa

Theo kế hoạch, toàn tỉnh có tổng diện tích gieo sạ khoảng 24.500 ha; lịch thời vụ chính từ 20/5 - 10/6/2018, với bộ giống chủ lực là PY2, PY1, ĐV108, ML48, ML 213. Giống bổ sung: TBR 225, OM6976, ML216, OM2695-2, Đài Thơm 8, ...

 Với điều kiện như vậy, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật dự báo một số đối tượng sinh vật gây hại chính có khả năng phát sinh gây hại như sau:

1. Chuột                                            

Là đối tượng thường xuyên gây hại cho các vụ lúa trong năm và khó phòng trừ. Một số địa phương do địa hình phức tạp, chuột còn lẩn trốn trong vườn cây, bờ bụi nếu không trừ tích cực chuột sẽ chuyển sang gây hại lúa Hè Thu. Nhằm đẩy mạnh công tác diệt chuột, Chi cục Trồng trọt và BVTV đã phát động chiến dịch diệt chuột và lấy tháng 5 hàng năm làm “Tháng diệt chuột”. Công tác diệt chuột phải luôn được chú trọng và phải được tiến hành thường xuyên, liên tục. Do đó, trong vụ Hè Thu cần tiến hành công tác diệt chuột bằng các biện pháp sau:

- Giai đoạn trước khi gieo sạ:

+ Tổ chức Lễ phát động chiến dịch “Tháng diệt chuột” tại các địa phương nhằm tuyên truyền phong trào diệt chuột đến với mọi nông dân.

+ Triển khai ra quân đào bắt vào thời gian trước gieo sạ ở nơi gò đồi, bờ cao nơi chuột sinh sống giữa hai vụ lúa.

- Giai đoạn làm đất lần cuối trước khi gieo sạ: Đây là thời điểm diệt chuột có kết quả cao vì ruộng chưa có lúa, chuột thiếu thức ăn. Nên sử dụng biện pháp đánh bã thuốc sinh học (Biorat, bã diệt chuột sinh học), thuốc hoá học đồng loạt và làm ruộng Bẫy cây trồng.

- Giai đoạn lúa đẻ nhánh đến trỗ: Lúa còn nhỏ diệt chuột có hiệu quả hơn lúa lớn.  Sử dụng nhiều biện pháp diệt chuột như bẫy hàng rào, bẫy bán nguyệt, dùng đèn soi đuổi bắt, nôm chụp kết hợp với đánh bả bằng thuốc sinh học và hóa học.

Chú ý:   - Nghiêm cấm sử dụng các loại thuốc chuột không rõ nguồn gốc.

- Nghiêm cấm sử dụng điện để trừ chuột dưới mọi hình thức.

2. Rầy nâu và rầy lưng trắng (RN-RLT)

RN-RLT sẽ phát sinh gây hại nặng trong điều kiện thời tiết thuận lợi trong vụ Hè Thu, nếu không được quản lý bằng các biện pháp thích hợp. Chúng gây hại trực tiếp làm nên hiện tượng cháy rầy và gián tiếp truyền các bệnh virus VL-LXL và lùn sọc đen, cả hai đều làm thiệt hại nặng đến năng suất lúa.

Theo quy luật, rầy lưng trắng sẽ phát sinh gây hại trên ruộng lúa khoảng 30 ngày sau sạ, sau đó mật độ của chúng giảm dần và nhường chỗ cho rầy nâu. Do đó, cần phải có biện pháp quản lý RN-RLT hiệu quả và bền vững ngay từ đầu vụ.

Để hạn chế tác hại của rầy nâu và rầy lưng trắng, các địa phương cần tích cực ngăn ngừa sự phát sinh của rầy bằng các biện pháp sau:

- Hạn chế gieo sạ các giống nhiễm rầy nâu như: TBR 1, ĐV 108, OM2695-2, ML213, ML48, BĐ 258...

- Vệ sinh đồng ruộng, làm đất kỹ.

- Gieo sạ đúng thời vụ và tập trung.

- Khuyến khích ND sạ giống xác nhận, sạ hàng, sạ thưa  (80 – 100 kg/ha).

- Không sử dụng các giống đã ghi nhận nhiễm rầy. 

- Bón phân NPK cân đối hợp lý, nên bón lót phân chuồng.

- Hạn chế dùng thuốc BVTV, không phun thuốc trừ sâu ăn lá giai đoạn đẻ nhánh vì dễ gây hiện tượng bộc phát rầy nâu.

-  Cần thực hiện quản lý rầy nâu theo phương pháp IPM.

- Thường xuyên theo dõi rầy nâu và rầy lưng trắng vào đèn, hướng di chuyển của chúng để làm cơ sở cho việc dự báo và tổ chức phòng trừ rầy nâu trên địa bàn.

- Khi mật độ rầy nâu trên đồng ruộng phát triển cao kết hợp các yếu tố thời tiết và cây trồng thuận lợi cho rầy nâu phát triển, cần tham khảo ý kiến cơ quan BVTV để quyết định việc phun thuốc. Khi xử lý thuốc trừ rầy nâu cần tuân theo nguyên tắc 4 đúng.

- Một số thuốc có hiệu quả trừ rầy nâu cao: Applaud, Butyl, Chess, Bassa, Map Arrow, Ninja, Jetan…

3. Sâu keo và cuốn lá nhỏ

Hai loại sâu này thường phát sinh gây hại ngay từ khi lúa còn nhỏ, hại nặng giai đoạn đẻ nhánh. Các ruộng bón sạ dày, nhiều đạm, lá xanh tốt thường hấp thu sâu đén cư trú và gây hại. Đồng thời những ruộng thường phun thuốc sâu làm chết thiên địch cũng làm cho mật độ sâu tăng cao.

Để quản lý có hiệu quả sâu keo và cuốn lá nhỏ, cần:

  • Sạ thưa hợp lý và bón phân cân đối;
  • Không phun thuốc BVTV khi chưa cần thiết;
  • Áp dụng chương trình IPM ngay từ đầu vụ;

4. Sâu cắn gié

 Theo quy luật, sâu cắn gié thường phát sinh gây hại lúa Hè Thu ở giai đoạn trổ-chín. Cần tăng cường công tác điều tra dự tính dự báo kịp thời các lứa sâu phát sinh gây hại để có biện pháp quản lý kịp thời. Một số biện pháp phòng trừ sâu cắn gié như sau:

- Làm đất kỹ, dọn sạch cỏ bờ.

- Không để ruộng khô nước khi lúa trỗ.

- Làm bẫy bả chua ngọt vừa có ý nghĩa phát hiện và dự tính sớm lứa sâu, vừa để diệt trưởng thành. Công thức bả: 400gr đường + 400cc dấm + 100cc rượu + 100cc nước + 5gr thuốc Padan, khuấy đều phun lên bó rơm rạ, cắm quanh bờ ruộng, mỗi ha 30-40 bả.        

- Nên phun thuốc lúc chiều mát.

- Không để ruộng khô nước khi phun.

- Thực hiện chương trình IPM ngay từ đầu vụ.

5. Nhện gié

Trong điều kiện thời tiết nóng và khô ở vụ HT rất thích hợp cho nhện gié phát triển và gây hại. Ngoài ra, cùng với việc nông dân sử dụng nhiều thuốc trừ sâu ở đầu vụ làm giảm mật độ thiên địch trên đồng ruộng, việc gieo sạ quá dày và bón nhiều phân đạm cũng làm tăng sự gây hại của nhện gié. Để phòng trừ nhện gié cần áp dụng các biện pháp:

- Cày ải phơi đất, vệ sinh đồng ruộng, diệt lúa chét là nơi cư trú của nhện gié.

- Sạ thưa hoặc sạ hàng, bón phân cân đối hợp lý.

- Bảo vệ thiên địch trong ruộng lúa, một số loại bọ trĩ ăn thịt, nhện và ong nội ký sinh có khả năng hạn chế mật số nhện gié.

- Giữ nước ruộng đầy đủ vì nhện gié thích hợp điều kiện ruộng khô.

6. Bệnh khô vằn, thối thân, thối bẹ

   Vụ Hè Thu, trời nắng nóng và thường có mưa xen kẽ là điều kiện thuận lợi cho bệnh khô vằn, thối thân, thối bẹ phát sinh, lây lan và gây hại nặng. Nấm gây bệnh có thể tồn tại trong gốc rạ, trong ruộng, trong đất từ vài tháng đến một năm và lây lan từ vụ này sang vụ khác. Đặc biệt gây hại nặng trên những diện tích bón nhiều phân đạm, sạ dày, đất bị yếm khí, sử dụng giống ML48, ML68, ĐV108… Bệnh gây hại trên cây lúa từ giai đoạn đẻ nhánh nhưng nặng nhất từ làm đòng đến sau trổ, làm thất thu năng suất rất lớn nếu không phát hiện và phòng trừ kịp thời.

   Ngoài ra một số đối tượng gây hại khác như: Bọ trĩ, sâu keo, đục thân, sâu cuốn lá nhỏ, bệnh đen lép hạt,… cũng sẽ phát sinh gây hại cho lúa vụ Hè Thu; chúng sẽ gây hại nặng ở những ruộng sạ dày và bón phân không cân đối. Do đó, cần có chế độ canh tác phù hợp và chăm sóc tốt, hạn chế sử dụng thuốc BVTV, chỉ sử dụng khi thật cần thiết nhằm tránh bộc phát sâu bệnh hại.

   Để chủ động phòng trừ các đối tượng dịch hại một cách có hiệu quả, bền vững và an toàn cho môi trường và sức khỏe con người, các địa phương cần khuyến cáo nông dân thực hiện các biện pháp sau:

   - Vệ sinh đồng ruộng dọn sạch tàn dư cây trồng và cỏ dại, làm đất kỹ.

   - Gieo sạ đúng thời vụ và tập trung.

   - Không hoặc hạn chế sử dụng các giống ghi nhận đã nhiễm rầy nâu, khô vằn thối thân nặng, nên sạ giống cấp xác nhận 1 và 2. 

   - Khuyến khích ND sạ hàng, sạ thưa với lượng giống 80 – 100 kg/ha.

   - Bón phân đủ và cân đối N-P-K, nên bón lót phân chuồng, bổ sung phân vi lượng cho cây lúa, bón thêm vôi ở chân ruộng chua phèn.

   - Quản lý dịch hại theo IPM, tránh sử dụng thuốc BVTV không cần thiết vì dễ gây hiện tượng bộc phát dịch hại không kiểm soát được.

 II. Cây rau, đậu

Trong vụ Hè Thu, nông dân thường trồng nhiều rau đậu để cung ứng cho thị trường. Điều kiện thời tiết vụ Hè Thu rất phù hợp cho các loại sâu bệnh hại phát triển như: Sâu tơ, sâu xanh, sâu khoang, bọ nhảy, bọ trĩ,… trên các loại rau ăn lá và sâu vẽ bùa, dòi đục lá,… trên cây họ đậu. Ngoài ra còn có các bệnh nguy hiểm như: Sương mai, thán thư, đốm lá, thối thân, thối gốc,… cũng gây hại phổ biến trên cây rau đậu.

   Cần hướng dẫn ND thực hiện giải pháp IPM để bảo vệ cây trồng, khuyến khích ND sử dụng các thuốc BVTV trong danh mục sử dụng cho cây rau, chú trọng dùng thuốc trừ sâu sinh học: Bacillus thuringiensis (Delfin, Vi – BT), Abamectin (Tập Kỳ, Vibamec,…). Tuân thủ thời gian cách ly để bảo đảm an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng trong dịp tết. ND trồng rau cần thực hiện việc trồng rau theo VietGAP để bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Chú ý đất trồng đậu phải thoát nước tốt tạo sự thông thóang cho bộ rễ, làm cỏ và bón phân cân đối theo quy trình của từng loại cây để hạn chế sâu bệnh và cho năng suất cao.

III. Cây công nghiệp

1. Cây mía: Sâu đục thân, đốm vòng, khô lá… tiếp tục phát sinh gây hại rải rác. Chú ý theo dõi bọ phấn trắng mía ở các địa phương để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

2. Cây sắn: Rệp sáp bột hồng xuất hiện và gây hại trên sắn niên vụ 2018 – 2019, tập trung điều tra quản lý và tiêu hủy kịp thời tránh lây lan ra diện rộng trên cây sắn niên vụ 2018 - 2019. Chú ý theo dõi nhện đỏ, bệnh chổi rồng và tăng cường điều tra phát hiện bệnh khảm lá sắn để có biện pháp phòng trử kịp thời. 

3. Cây tiêu: Do cơn bão số 16 vào cuối năm 2017 và cơn bão số 01 năm 2018 là ảnh hưởng đến những vườn hồ tiêu không có hệ thống thoát nước hoặc hệ thống thoát nước kém, làm cho vườn tiêu bị úng nước liên tục trong nhiều ngày, cây tiêu bị thối rễ và tạo điều kiện cho nấm bệnh xâm nhập gây hại làm cây tiêu bị chết (do bị bệnh chết nhanh Phytophthora sp) hoặc bị vàng lá hàng loạt (do bệnh chết chậm Pythium sp và Fusarium sp).

Để phòng chống bệnh ngay khi mới trồng, đảm bảo sản xuất hồ tiêu an toàn và bền vững, cần tập trung hướng dẫn người dân thiết kế hệ thống thoát nước trong mùa mưa và xử lý nguồn bệnh theo “Quy trình Kỹ thuật quản lý bệnh chết nhanh, chết chậm hại hồ tiêu” của Cục Bảo vệ thực vật ban hành ngày 08 tháng 8 năm 2016.

3. Cây dừa: Bọ dừa vẫn tiếp tục gây hại, nặng nhất vào các tháng mùa khô nóng, cần tích cực phòng trừ bằng nhiều biện pháp, tăng cường nhân thả ong ký sinh. Tiếp tục theo dõi bọ vòi voi, sâu cắn lá dừa, đuông, kiến vương, bệnh thối đọt,… đưa ra biện pháp phòng trừ thích hợp ở những vùng dừa bị nhiễm.

Để phòng trừ  dịch hại có hiệu quả và hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại, các cơ quan chức năng và các địa phương cần phối hợp thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, theo dõi diễn biến của dịch hại và thời tiết để áp dụng các biện pháp phòng trừ thích hợp./.

Nơi nhận:

- Sở NN & PTNT (b/c);

- Trung tâm BVTV MT (b/c);        

- Phòng NN/Kinh tế các huyện, TP,TX;

- Trung tâm: KN, Giống –KTCT;

- Trạm TT và BVTV các huyện, TP,TX;

- Báo PY, Đài PTP;  

- Lưu: VP, BVTV.

KT. CHI CỤC TRƯỞNG

PHÓ CHI CỤC TRƯỞNG

(đã ký)

 

 

 

Đặng Văn Mạnh

 

 

Gửi bình luận

Vui lòng đợi ...